Binnenplaats De Frontier van saai grasveld naar bloeiende binnentuin
![](/media/1/_800x500_crop_center-center_none/DSC4060.jpg)
Met een lengte van 250 meter is het een van de grootste woongebouwen van Groningen: De Frontier in de wijk De Linie, langs de spoorlijn naar Assen. Het complex uit 2010 is ontworpen door de Berlijnse architect Thomas Müller, die later ook het Market Hotel aan de Grote Markt tekende. Een gewilde en geliefde woonplek met aan de noordkant ook nog bedrijfsruimtes, maar volgens bewoonster Hetty Hofsteenge ook ‘één bonk steen’. Samen met medebewoonsters Lotje Paauwe en Anita Pardijs zit ze in de binnentuincommissie van de Vereniging van Eigenaren (VvE). Met z’n drieën hebben ze het initiatief genomen om het saaie grasveld met berkenbomen op de binnenplaats van het gebouw te veranderen in een bloeiende binnentuin. In maart was het werk klaar en begin deze maand was de feestelijke opening.
Mooi aan de buitenkant, wat minder fraai vanbinnen. Tot voor kort kon je dat nog zeggen over De Frontier. Het gemeenschappelijke grasveld boven op het dak van de parkeergarage onder het gebouw trok naast wat spelende kinderen vooral katten die er hun behoefte deden. “Het zag er saai en kaal uit”, vindt Hetty. Ze legt uit: “Toen De Frontier gebouwd werd, was de gemeenschappelijke tuin een sluitpost. Het was de tijd van de kredietcrisis. Bij de oplevering van het gebouw waren er van de 220 appartementen nog maar 30 verkocht.”
Sedumdaken en geveltuintjes
Op dit moment staan er in De Frontier maar twee huizen te koop, waaronder de woning van de buren van Lotje. Zij heeft een gezinswoning aan de kant van de Verlengde Meeuwerderweg, met de deur aan de straat. Boven haar voordeur zit een kleine overkapping, die nu nog vol ligt met kiezelstenen. “Het grind gaat er binnenkort af en dan krijgen we een groen dak van sedumplantjes”, vertelt Lotje. “Van de 75 huizen die zo’n overkapping hebben, doen er nu 27 hieraan mee. Zo komen we aan genoeg vierkante meters voor de gemeentelijke subsidie. Bij Hetty is het sedumdak trouwens al klaar.” Geveltuintjes zorgen aan deze kant van het complex her en der ook al voor een groene onderbreking van de beige bakstenen muur.
![](/media/1/_800xAUTO_crop_center-center_none/DSC4050.jpg)
Betonplaat
Lotje trekt de voordeur achter zich dicht en loopt naar de gemeenschappelijke entree aan het begin van de Verlengde Meeuwerderweg. Het is de enige opening in de langgerekte gevel van het gebouw. Nadat ze via de brede traptreden omhoog is gegaan, staat ze op het dak van de parkeerkelder. Op een betonplaat groeit en bloeit hier nu een groene en gevarieerde gezamenlijke tuin. Hetty en Anita lopen er al in rond.
Appelbomen
“We hebben in deze binnentuin 400 vierkante meter ontsteend, dus tegels vervangen door groen, en we hebben 12 nieuwe appelbomen geplant”, vertelt Hetty even later in de woonkamer van Anita. “Daarvoor hebben we subsidie van de gemeente gekregen. En er zijn meer dan 4.000 nieuwe plantjes ingekomen”, zegt Anita, “maar die hebben we als VvE zelf betaald.”
![](/media/1/_800xAUTO_crop_center-center_none/Vlnr-Hetty-Hofsteenge-Anita-Pardijs-Doris-Lotje-Paauwe.jpg)
Tuin vergroten
“De binnentuin is van de VvE en is dus van ons allemaal”, legt Hetty uit. “Met z’n drieën zijn we twee jaar geleden naar de algemene ledenvergadering, de ALV, gestapt met het idee om meer van de tuin te maken. We kregen toestemming om een ontwerp te laten maken, dat is door Gert Raatjes gedaan. Hij kwam met het idee om de tuin aan de randen van de bestaande bakken te vergroten. Hovenier Donker Groen heeft het werk vervolgens uitgevoerd.”
Koolmeesjes
“We hebben ook advies gevraagd aan de Vogelbescherming”, gaat Hetty verder. “Want we hadden hier bijna geen vogels en dat wilden we wel graag. En nu zie en hoor je hier wel vogels. Koolmeesjes bijvoorbeeld.”
![](/media/1/_800xAUTO_crop_center-center_none/DSC4062.jpg)
Bessenstruiken
De tuin is er voor vogels, insecten én de bewoners dan ook een stuk aantrekkelijker op geworden. Anita: “We hebben niet alleen ontsteend en appelbomen laten planten, maar er is nu ook een pluktuin van bessenstruiken en een moestuin. De beplanting is allemaal net aangepoot, dus het gaat nog enorm groeien. En verder hebben we waterschalen, insectenhotels, vogelhuisjes en pergola’s toegevoegd.”
Hoelahoepen
“Je ziet nu veel meer mensen een wandelingetje maken door de tuin”, zegt Hetty. “Of op een bankje zitten”, vult Lotje aan. Lotjes dochter Doris is ook blij met de nieuwe tuin, ze speelt nu vaker buiten. “Je kan er radslagen doen, hoelahoepen, voetballen, tikkertje of verstoppertje spelen en een hut maken”, somt ze op. Ook Lotje ziet vaker kinderen buitenspelen. “Ze hebben er meer lol in. Toen ze na het inzaaien weer op het gras mochten lopen, leken het net koeien die in de lente voor het eerst weer de wei in gaan.” Zelf hoopt Lotje dat het extra groen straks in de zomer voor wat verkoeling zal zorgen. “Dan kan het in de binnentuin vooral aan de zonkant erg warm worden”, vertelt ze.
Meer diversiteit
“We wilden de binnentuin niet alleen vergroenen, maar ook verlevendigen. In de zin van meer ruimte voor ontmoeting maar ook meer diversiteit qua vogels en insecten. En we wilden beter voorbereid zijn op klimaatverandering en hittestress, door te ontstenen en meer beplanting en schaduw te creëren”, zegt Anita. Hetty ziet nog een ander voordeel: “De stenige binnentuin was één grote klankkast. De begroeiing dempt nu ook een beetje het geluid.”
Dankbaar vrijwilligerswerk
De binnentuin is klaar en de bomen en de plantjes moeten het nu zelf doen. Geholpen door het voor de mens matige lenteweer zal dat wel lukken. “Het was dankbaar vrijwilligerswerk”, vindt Anita. “We hebben veel plezier gehad bij de invulling van dit project en we hebben héél vaak vergaderd”, lacht ze. Lotje vond de samenwerking ook heel gezellig en dat is meteen haar tip voor wie ook zoiets wil doen: “Doe het vooral samen met je buren, dan leer je die gelijk beter kennen!”
![](/media/1/_800xAUTO_crop_center-center_none/DSC4055.jpg)
Subsidie tot 30 juni
Samen kunnen we onze gemeente beter beschermen tegen de gevolgen van klimaatverandering. Daarom geeft de gemeente bewoners en bedrijven subsidie voor het aanbrengen van meer groen en voor de opvang van regenwater. Je kunt subsidie aanvragen voor het aanbrengen van groene daken, groene muren, verwijderen van tegels uit je tuin, aanbrengen van waterberging, afkoppelen van regenpijpen en planten van bomen. Subsidie aanvragen kan nog tot en met 30 juni via de website van de gemeente Groningen.
![](/media/1/_338x260_crop_center-center_none/Noorderplantsoen-vroege-herfst.jpg)
![](/media/1/_338x260_crop_center-center_none/Tuinieren.jpg)
![](/media/1/_338x260_crop_center-center_none/Madelon-Oostwoud-web.jpg)
![](/media/1/_338x260_crop_center-center_none/Stamp_Woordmerk.png)
![](/media/1/Winactie/_338x260_crop_center-center_none/Wildplukken-Groninger-Landschap-©-Marleen-Annema-9238-klein-1.jpg)
![](/media/1/_338x260_crop_center-center_none/oog-radio-met-foto-blauw.png)
![](/media/1/_338x260_crop_center-center_none/hond-en-kat.jpg)
![](/media/1/Huis/_338x260_crop_center-center_none/Dg-On-Tour-7.jpg)
![](/media/1/_338x260_crop_center-center_none/temperature-7164936_1920.jpg)
![](/media/1/_338x260_crop_center-center_none/Straatboer-still-video.png)
![](/media/1/_338x260_crop_center-center_none/Impressie-Damsterplein.png)
![](/media/1/Huis/_338x260_crop_center-center_none/Fam-Medema-138.jpg)